Ondersteuning op het werk

Wat is het?

Aanpassingen op de werkvloer kunnen helpen om je werk beter vol te houden.
Dat kan gaan over structuur, communicatie of omgeving, zoals:

• duidelijke afspraken en verwachtingen;
• voorspelbare planning;
• vaste rustmomenten;
• een prikkelarme werkplek.

Werkgevers zijn wettelijk verplicht om redelijke aanpassingen te overwegen, tenzij zij kunnen aantonen dat dit een onevenredige belasting vormt.

Wat kost het?

Voor jou kost dit niets extra.
Werkgevers kunnen voor bepaalde aanpassingen financiële steun of premies aanvragen.

Hoe aanvragen?

Je bespreekt dit bij voorkeur met je werkgever.
Je kan dit ook voorbereiden of bespreken met een (job)coach of vertrouwenspersoon.

Volgens de antidiscriminatiewet hoef je geen officiële erkenning van een handicap te hebben om recht te hebben op redelijke aanpassingen. Een advies van een arts, specialist of multidisciplinair team kan wel helpen om je noden duidelijk te omschrijven, maar is niet verplicht.

Tips voor het gesprek

• Kies een rustig en gepland moment.
• Formuleer concreet wat helpt, bijvoorbeeld:
  “Ik werk beter als ik vergaderpunten vooraf krijg.”
• Benoem ook het voordeel voor het werk, zoals:
  “Zo kan ik efficiënter vergaderen.”
• Begin klein met een haalbare aanpassing.
• Zoek steun: oefen het gesprek vooraf of neem iemand mee.

Wat als je verzoek wordt geweigerd?

• Vraag naar de motivatie; een weigering moet toegelicht worden.
• Ga in dialoog; soms is een alternatief mogelijk.
• Vraag advies aan VDAB, GTB of je vakbond.
• Ken je rechten: volgens de antidiscriminatiewet en het VN-Verdrag Handicap heb je recht op redelijke aanpassingen. Bij een onterechte weigering kan je terecht bij Unia.
• Blijf mild voor jezelf: een weigering zegt niets over de legitimiteit van je vraag.

Meer info: Wat is een redelijke aanpassing? | Unia

Wat is het?

Individueel Maatwerk is een financiële premie voor werkgevers van werknemers met een ondersteuningsnood, zoals autisme. De premie kan helpen om werk haalbaar te houden, bijvoorbeeld bij:

• een trager werktempo;
• extra begeleiding;
• aanpassingen aan de werkpost.

VDAB beoordeelt of er sprake is van een ondersteuningsnood. Soms kan bijkomende informatie, zoals een medisch of multidisciplinair advies, helpen om die nood te verduidelijken, maar dit is niet in alle situaties verplicht.
Je beslist zelf welke informatie je deelt en met wie.

Wat kost het?

Voor jou als werknemer zijn er geen kosten.
Het gaat om een subsidie voor de werkgever.

Hoe aanmelden?

De aanvraag gebeurt via je begeleider bij VDAB of GTB, samen met je werkgever.

Goed om te weten

• Start tijdig: de aanvraagprocedure neemt wat tijd in beslag.
• De premie geldt enkel voor werknemers. Zelfstandigen kunnen gebruikmaken van andere ondersteuningsmaatregelen.

Meer info op [www.vlaanderen.be/individueel-maatwerk].

Wat doen ze?

Loopbaanbegeleiding helpt je bij vragen over je job of toekomst, zoals:

• wil ik dit werk blijven doen;
• hoe ga ik om met stress of energieverlies;
• hoe bespreek ik communicatie of samenwerking.

Wat kost het?

Je betaalt €45 per loopbaancheque (tarief 2025).
Eén cheque geeft recht op 4 uur begeleiding. Je kan maximaal 7 uur begeleiding volgen per 6 jaar.

Hoe aanvragen?

Je vraagt loopbaancheques aan via VDAB en kiest daarna een erkend loopbaancentrum.
Je hoeft je diagnose niet te delen, maar het kan helpen als je specifieke noden wil bespreken.

Meer info: [www.vdab.be/loopbaanbegeleiding].

• Breng in kaart wat voor jou moeilijk is of veel energie kost. Dat kan alleen of samen met iemand die je vertrouwt.
  Je kan hiervoor de gratis tool Atlas gebruiken: Atlas | Participate autisme
• Lees meer over werken met autisme op de website van VDAB: Werken met autisme | VDAB
• Vraag bij VDAB of GTB altijd na wat in jouw situatie mogelijk is. Ondersteuning kan verschillen of veranderen.
• Overweeg aparte ondersteuning als zelfstandige, zoals coaching via Starterslabo, UNIZO of subsidies via VLAIO. Meer info via VDAB en VLAIO - Aanspreekpunt voor ondernemers in Vlaanderen | VLAIO
• Bereid gesprekken met je werkgever goed voor. Noteer wat voor jou belangrijk is, met concrete voorbeelden en mogelijke oplossingen.
• Blijf in contact. Regelmatige check-ins met een vertrouwenspersoon, coach of collega helpen om signalen vroeg op te pikken en bij te sturen.