Vrijwilligerswerk

Niet iedereen vindt meteen betaald werk dat past. Soms ben je nog aan het zoeken. Soms lukt werken (tijdelijk) niet door gezondheid, overbelasting of andere omstandigheden. In die situaties kan vrijwilligerswerk een waardevolle keuze zijn.

Vrijwilligerswerk geeft je de kans om actief te blijven, zonder de druk die vaak bij betaald werk hoort. Voor veel mensen voelt het als een veilige en zinvolle manier om talenten in te zetten, op een tempo dat haalbaar is.

Vrijwilligerswerk is niet minderwaardig. Je draagt bij aan een organisatie, een gemeenschap of een project. Je werk heeft betekenis, ook zonder loon.

Voor sommige mensen is vrijwilligerswerk een bewuste en duurzame keuze. Voor anderen is het een tijdelijke stap, bijvoorbeeld om opnieuw vertrouwen op te bouwen of om te verkennen wat bij hen past. Beide zijn even waardevol.

Vrijwilligerswerk kan op verschillende manieren helpend zijn, zeker wanneer je rekening wil houden met je energie en draagkracht.

Het kan je bieden:

• Structuur en ritme, zonder vaste voltijdse uren of hoge werkdruk.
• Sociale contacten, vaak in kleinere en duidelijk afgebakende contexten.
• Ruimte om talenten te gebruiken, te ontdekken of opnieuw op te nemen.
• Meer autonomie, omdat je zelf kiest hoeveel en hoe je je engageert.
• Een mogelijke opstap naar betaald werk, als dat voor jou een doel is; maar dat hoeft niet.

Wat het voor jou betekent, verschilt van persoon tot persoon. Er bestaat geen juiste manier om vrijwilligerswerk te doen.

Je vindt vrijwilligerswerk in veel domeinen, zoals cultuur, dierenzorg, administratie, jeugd- en buurtwerking, natuurbeheer, bibliotheken, zorg, verenigingen of online projecten.

Je kan terecht bij vrijwilligersplatformen, lokale besturen, het OCMW of via je eigen netwerk. Soms vraagt het wat tijd om iets te vinden dat echt bij je past.

Ook de Vlaamse Vereniging Autisme zoekt regelmatig vrijwilligers. Veel mensen ervaren dit als een plek waar begrip is voor autisme en waar ruimte is om jezelf te zijn.

In principe mag iedereen vrijwilligerswerk doen, ongeacht leeftijd of situatie. Ook als je geen betaald werk hebt, ziek bent, met pensioen bent of een uitkering krijgt.

Wel is het belangrijk dat je de regels volgt die passen bij jouw situatie.

Ontvang je een uitkering, dan moet je soms vooraf toestemming vragen.

• Werkloosheidsuitkering: je meldt vrijwilligerswerk vooraf aan de RVA en wacht op goedkeuring.
• Ziekte- of invaliditeitsuitkering: je vraagt toestemming aan de adviserend arts van je ziekenfonds.
• Leefloon via het OCMW: je bespreekt vrijwilligerswerk vooraf met je maatschappelijk werker.

Zo vermijd je problemen met je uitkering.

Vrijwilligerswerk gebeurt zonder arbeidsovereenkomst. Vaak maakt de organisatie wel duidelijke afspraken over je taken en engagement. Dat geeft houvast voor jou en voor de organisatie.

Elke organisatie die met vrijwilligers werkt, moet een verzekering burgerlijke aansprakelijkheid voorzien. Die verzekering dekt schade die je als vrijwilliger aan anderen zou veroorzaken. Veel organisaties sluiten daarnaast ook een verzekering voor lichamelijke ongevallen af. Die is niet wettelijk verplicht, maar wel sterk aanbevolen. Je mag hier altijd naar vragen.

Vrijwilligerswerk is onbezoldigd. Je krijgt dus geen loon. Wel kan een organisatie kosten vergoeden die je maakt in het kader van je vrijwilligerswerk. Dat kan op twee manieren:

• via een forfaitaire kostenvergoeding: een vast bedrag per dag en per jaar, binnen de wettelijke plafonds;
• via een terugbetaling van reële kosten: bijvoorbeeld vervoerskosten, op basis van bewijsstukken.

Deze twee systemen mag je niet combineren, behalve in enkele wettelijk vastgelegde uitzonderingen.

Ontvang je een uitkering, dan ga je best vooraf na of en onder welke voorwaarden een kostenvergoeding is toegelaten in jouw situatie. Zo blijf je in regel en vermijd je problemen achteraf.

Vrijwilligerswerk is vrijwillig. Je mag pauzeren of stoppen wanneer het te veel wordt. Dat is toegestaan en normaal.

Je hoeft je diagnose niet te delen. Doe dat alleen als het jou helpt om afspraken duidelijker te maken of ondersteuning te krijgen.

Vrijwilligerswerk moet haalbaar blijven. De regels zijn er om jou te beschermen en om ervoor te zorgen dat het engagement ondersteunend blijft, ook op langere termijn.

• Vlaanderen Vrijwilligt
  Dé referentiewebsite voor vrijwilligerswerk in Vlaanderen.
  Je vindt er zowel vacatures als duidelijke info over rechten, plichten en vergoedingen.
  www.vlaanderenvrijwilligt.be
   
• Vrijwilligerswerk.be
  Vacaturewebsite voor vrijwilligerswerk in Vlaanderen.
  Je vindt er een breed aanbod van organisaties en functies, met duidelijke filters op regio en interesse. De focus ligt vooral op concrete vrijwilligersvacatures.
  Vrijwilligerswerk - Home
   
• Give a Day
  Gericht op kortdurend, flexibel of projectmatig vrijwilligerswerk.
  Geschikt als je geen vast engagement wil of eerst wil uitproberen wat past.
  Vind jouw ideale vrijwilligerswerk of burenhulp