Zorg via erkende diensten

Sommige vormen van hulp verlopen via erkende diensten die samenwerken met de overheid. Daardoor kan je professionele ondersteuning krijgen aan een lagere kostprijs. Vaak zijn er wel voorwaarden, en de wachttijden kunnen oplopen.

Deze hulp kan gaan van korte begeleiding of psychologische ondersteuning tot meer gespecialiseerde of intensieve zorg. Welke ondersteuning bij jou past, hangt af van jouw noden en situatie.

Hieronder vind je veelgebruikte vormen van zorg via erkende diensten voor volwassenen in Vlaanderen en hoe je ermee in contact komt.

Wat is het?
RTH is korte en beperkte ondersteuning voor mensen met een (vermoeden van) handicap, zoals autisme. Je hoeft geen erkenning of aanvraag bij het VAPH te doen.

Wat bieden ze?
Begeleiding aan huis of op locatie. Bijvoorbeeld ondersteuning bij structuur, communicatie, sociale situaties, zelfzorg of het plannen van je dag.

Kosten
Je betaalt een kleine bijdrage per sessie of dagdeel; het VAPH betaalt het grootste deel.

Voorwaarden

  • Je hebt een (vermoeden van) handicap; een officiële diagnose is niet nodig.
  • Voor autisme-specifieke thuisbegeleiding heb je wél een formele diagnose nodig.
  • Je gebruikt geen persoonsvolgend budget (PVB).

Aanmelden
Je contacteert zelf een erkende RTH-aanbieder in jouw regio. Op Zorgwijs.be vind je aanbieders en hun aanbod in de buurt.

Waar vind je info?

Goed om te weten

  • RTH is vaak snel volzet en is niet bedoeld voor langdurige ondersteuning.
  • Je kan RTH niet combineren met een PVB.

Wat is het?
Een persoonsvolgend budget (PVB) is geld dat je elk jaar krijgt om zorg en ondersteuning op maat te organiseren als meerderjarige met een erkende handicap.

Je kan ondersteuning inkopen bij je eigen netwerk, vrijwilligersorganisaties, individuele begeleiders, professionele zorgverleners (zoals thuiszorg of vervoer) en bij zorgaanbieders die het VAPH vergund heeft.

Kosten
Je betaalt geen bijdrage op het budget zelf, maar je moet soms bijbetalen als het aanbod duurder is dan het budget dekt. Het PVB is belastingvrij. 

Voorwaarden

  • Je hebt een erkenning als persoon met een handicap door het VAPH.
  • Je hebt een multidisciplinair verslag opgemaakt door een erkend team.
  • Je vraagt het budget aan met een ondersteuningsplan en de zorgzwaarte-inventaris. 

Aanmelden
Je vraagt het PVB aan via de VAPH-website.
Je kan de aanvraag zelf doen, maar het is verstandig om hulp te vragen bij het duidelijk maken van je ondersteuningsnoden.

Hulp bij het in kaart brengen van je vraag:

Goed om weten

  • Het VAPH kent je budget toe op basis van van je ondersteuningsnood en een prioriteitsscore.
  • De wachtlijsten zijn vaak lang.

Wat is het?
Een CGG biedt gespecialiseerde hulp bij psychische problemen, zoals angst, depressie of trauma.
Het team bestaat uit psychiaters, psychologen, maatschappelijk werkers en andere specialisten. Zij werken samen rond jouw hulpvraag.

Wat bieden ze?
Psychologische begeleiding, soms ook diagnostiek, contextbegeleiding of begeleiding door een psychiater. De focus ligt op psychische moeilijkheden.

Er zijn geen opnames in een CGG. Alles gebeurt op afspraak. Eerst verkennen jullie je situatie, daarna stel je samen een behandelplan op.

Kosten

  • €11 per gesprek
  • €4 met verhoogde tegemoetkoming
  • Eerste gesprekken of urgente hulp zijn gratis
  • Voor medische consulten (bv. psychiater) betaal je enkel het remgeld

Voorwaarden

  • Je woont in Vlaanderen of Brussel.
  • Meestal heb je een verwijsbrief nodig, maar een intakegesprek bepaalt of je hulpvraag past bij het aanbod.

Aanmelden
Soms kan je zelf contact opnemen, maar meestal verwijst je huisarts je door.
De wachttijd voor een eerste gesprek verschilt per regio en probleem, en kan oplopen.

Waar vind je het?
Via Ik zoek hulp | CGG

Meer informatie: CGG helpt bij ernstige psychische problemen | CGG

Goed om weten

  • De wachttijden zijn vaak lang.
  • Niet elk CGG heeft ervaring met autisme. Je kan vooraf vragen of er iemand in het team ervaring heeft met autisme bij volwassenen. Je mag ook eerst je hulpvraag benoemen en daarna vertellen dat je autisme hebt, als dat voor jou comfortabeler voelt.

Wat is het?

Psychologische zorg in de eerste lijn is een toegankelijke en betaalbare vorm van begeleiding voor mensen met milde tot matige psychische klachten.
Je kan hier terecht met vragen over stress, angst, sombere gevoelens of moeilijkheden bij het aanpassen aan veranderingen, zoals na een (late) diagnose autisme.

Er zijn twee vormen van begeleiding:

  • Psychologische ondersteuning
    Dit is een kortdurende begeleiding, met focus op welbevinden, inzicht en omgaan met stress of onzekerheid.
  • Psychologische behandeling
    Dit is een meer intensieve en doelgerichte begeleiding, voor klachten die meer impact hebben op je dagelijks functioneren en die meer tijd vragen om aan te pakken.

Sommige eerstelijnspsychologen hebben ervaring met autisme, maar dat is niet altijd het geval.

Wat bieden ze?

  • Individuele sessies
    • Psychologische ondersteuning: maximaal 8 sessies per kalenderjaar
    • Psychologische behandeling: maximaal 20 sessies per kalenderjaar
  • Groepssessies
    Je kan zoveel groepssessies volgen als nodig, zonder vast maximum.

Kosten

  • €11 per sessie
  • €4 per sessie met verhoogde tegemoetkoming

Voorwaarden:

  • Je woont in Vlaanderen of Brussel.
  • Een officiële diagnose heb je niet nodig.

Aanmelden:.
Je maakt rechtstreeks een afspraak; je hebt geen verwijsbrief nodig.

Waar vind je het?

Meer informatie:
Spreek erover | RIZIV

Wat is het?Een PAAZ is een afdeling binnen een algemeen ziekenhuis waar je kort kan worden opgenomen voor psychiatrische zorg. Je verblijft er dag en nacht, soms is ook daghospitalisatie mogelijk (je slaapt dan thuis).

Voor wie?
Voor volwassenen (en soms jongeren) met ernstige psychische klachten of een crisis, zoals een depressie of angststoornis, een suïcidepoging of -gedachten, psychose of ernstige overbelasting, verslavingsproblemen.

Wat bieden ze?

  • Korte opname om tot rust te komen en de situatie te stabiliseren
  • Psychiatrische en psychologische behandeling
  • Gesprekken, medicatie, bewegingstherapie, ergotherapie
  • Begeleiding bij praktische en sociale problemen

De zorg gebeurt met een team van psychiaters, psychologen, verpleegkundigen, maatschappelijk werkers en therapeuten.

Wat kost het?

  • Een PAAZ-opname valt onder de ziekenhuisfactuur. Je betaalt remgeld en een verblijfskost, afhankelijk van je mutualiteit en kamerkeuze.
  • Met een verhoogde tegemoetkoming betaal je minder.

Hoe aanmelden?
Meestal verloopt de opname via de spoedafdeling. Soms kan je een geplande opname regeleen via je huisarts of psychiater.

Waar vind je een PAAZ?
In veel algemene ziekenhuizen. 
Zoek via www.desocialekaart.be of vraag advies aan je huisarts of psycholoog.

Wat is het?
Een psychiatrisch ziekenhuis is een gespecialiseerde zorginstelling waar je dag en nacht verblijft voor intensieve psychische hulp. De opnames zijn meestal langer dan in een PAAZ. 

Voor wie?
Voor mensen die langdurige, gespecialiseerde hulp nodig hebben bij psychische moeilijkheden, zoals depressie of angst, psychose of persoonlijkheidsstoornissen, verslaving, eetstoornissen, of trauma, langdurige overbelasting of ontregeling bij autisme.

Je kan er terecht via een doorverwijzing van je huisarts, psychiater of op eigen initiatief. Na een intakegesprek wordt beoordeeld welke zorg het best bij jouw situatie. 

Wat bieden ze?

  • Langere opname voor intensieve behandeling en rust
  • Specialistische zorg per thema (bv. psychose, eetstoornis)
  • Therapie op maat: gesprekken, groepstherapie, medicatie
  • Trainingen zoals sociale vaardigheden, assertiviteit, omgaan met stress
  • Bewegingstherapie, creatieve therapie, ergotherapie
  • Begeleiding bij administratie, wonen of relaties

Je wordt begeleid door een team van psychiaters, psychologen, verpleegkundigen, maatschappelijk werkers en therapeuten. Vaak wordt er een behandelplan opgesteld in overleg met jou.

Wat kost het?

  • Een opname valt onder de ziekteverzekering. Je betaalt remgeld en verblijfskosten, afhankelijk van je mutualiteit en kamerkeuze.
  • Mensen met een verhoogde tegemoetkoming betalen minder.

Hoe aanmelden?
Via je huisarts, psychiater of rechtstreeks contact met het ziekenhuis. 

Waar vind je het?
Via www.desocialekaart.bePsychiatrische ziekenhuizen | Departement Zorg of via je huisarts, psycholoog of mutualiteit.

Goed om weten

  • Voor opname in een PAAZ of psychiatrisch ziekenhuis betaal je remgeld en verblijfskosten volgens mutualiteit en kamerkeuze; verhoogde tegemoetkoming verlaagt deze kosten.

Goed om weten

  • Je krijgt niet automatisch toegang; aanvragen kosten tijd en administratie.
  • Soms worden minder zichtbare moeilijkheden niet meteen herkend. Noteer voorbeelden en neem ze mee naar het gesprek.
  • Voor psychische hulp is je huisarts een goed startpunt. Die kan mee kijken welke zorg past (bijvoorbeeld eerstelijnspsycholoog, CGG of PAAZ).
  • Vraag hulp bij je aanvraag of aanmelding, bijvoorbeeld bij een maatschappelijk werker, je mutualiteit of het CAW.
  • Voor een PVB kan ook de Dienst Ondersteuningsplan (DOP) ondersteunen.

Ook mogelijk

Er bestaan ook andere vormen van erkende ondersteuning, zoals mobiele teams in de geestelijke gezondheidszorg of woon- en herstelondersteuning. Deze diensten zijn niet voor iedereen toegankelijk, en de voorwaarden en beschikbaarheid verschillen per regio.