Autisme, een handicap?
Autisme brengt unieke manieren van denken en doen met zich mee. Die kunnen voordelen hebben, maar soms ook leiden tot hindernissen. Voor die hindernissen gebruiken we de term handicap.
Oorsprong van het begrip handicap
Het woord handicap komt uit het Engels en werd meer dan twee eeuwen geleden voor het eerst gebruikt in de paardenrennen. Jonge of minder ervaren paarden kregen een voorsprong, terwijl zwaardere of meer ervaren paarden extra gewicht droegen, zodat alle paarden gelijke kansen hadden. Later werd de term ruimer gebruikt en kreeg hij de betekenis van een belemmering of hindernis.
Wat is een handicap?
Een handicap ontstaat niet enkel door iemands persoonlijke mogelijkheden, maar vooral in de wisselwerking met de omgeving en haar verwachtingen. Hoe iemand functioneert, hangt dus af van zijn of haar eigen mogelijkheden én van de eisen van de context. Omdat die verwachtingen mee veranderen met de tijd, verandert ook hoe een handicap wordt ervaren.
Een handicap kan het dagelijks leven bemoeilijken: thuis, op school, op het werk, in de vrije tijd … Dat kan tot een zekere mate van afhankelijkheid leiden. Daarom is ondersteuning en compensatie belangrijk, zodat mensen gelijkwaardig kunnen deelnemen aan de samenleving.
Is autisme een handicap?
De verwachtingen van de samenleving sluiten niet altijd aan bij hoe mensen met autisme denken, communiceren of handelen. Daardoor kunnen er in het dagelijks leven hindernissen ontstaan.
Mensen met autisme zijn niet minderwaardig. Hun manier van denken en doen is anders, niet minder. Omdat ze in de minderheid zijn, wordt hun manier van zijn minder vanzelfsprekend begrepen of ondersteund.
Wanneer we spreken over handicap, bedoelen we de hindernissen die ontstaan in de wisselwerking tussen persoon en omgeving. Door de omgeving aan te passen en drempels weg te nemen, creëren we gelijkwaardige kansen en rechten. Soms is extra ondersteuning nodig, zodat iedereen in zijn of haar eigenheid volwaardig kan meedoen in de samenleving.
Zij vertellen
Ik vind het geen handicap, maar je wordt wel gehandicapt of benadeeld omdat mensen je niet aanvaarden voor wat je bent.
Ik voel me beperkt, tenminste als ik moet functioneren zoals de samenleving verwacht.
Voor alle duidelijkheid, autisme is meer dan een verzameling van problemen. Net omdat mensen met autisme de wereld op een andere manier ervaren kunnen ze een aantal specifieke talenten hebben die een meerwaarde betekenen in de samenleving. Het komt er dus op aan die bijzondere talenten te benutten bij het uitwerken van hun levensproject.