Je autisme in kaart brengen
Je hoeft niet meteen alles te begrijpen na de diagnose. Voor veel mensen is het wel het begin van een zoektocht: waarom doe ik de dingen zoals ik ze doe? Wat geeft mij energie, wat kost me veel moeite? Inzicht krijgen in je eigen manier van denken, voelen en reageren kan rust geven. Je gaat jezelf niet veranderen, maar wel beter begrijpen. Dat kan helpen om je grenzen te bewaken, bewuste keuzes te maken en milder te zijn voor jezelf.
Wat autisme voor jou betekent, ontdek je pas echt door te kijken hoe het zich in jouw dagelijks leven uit.
Waar loop ik tegenaan?
Deze vragen helpen om te zien waar je autisme spanning geeft in het dagelijks leven:
- In welke situaties ben ik snel overprikkeld?
Bijvoorbeeld in een druk kantoor, openbaar vervoer, of tijdens verjaardagsfeestjes. - Welke prikkels komen te sterk binnen en welke merk ik minder op?
Bijvoorbeeld harde geluiden, fel licht, onverwachte aanrakingen, intense geuren of net moeite om subtiele signalen, zachte geluiden of pijnprikkels te merken. - Wanneer ben ik onzeker in sociale situaties?
Bijvoorbeeld tijdens teamvergaderingen, smalltalk, telefoongesprekken of onverwachte sociale situaties. - Welke taken kosten extra energie of tijd?
Bijvoorbeeld administratie, huishouden plannen, taken wisselen, onverwachte veranderingen verwerken. - Welke signalen merk ik bij mezelf wanneer iets te veel wordt?
Bijvoorbeeld hoofd vol, sneller geïrriteerd, weg willen, blokkeren, huilen of aanhoudende piekergedachten. - Wat vermijd ik omdat het mij uitput of overweldigt?
Bijvoorbeeld drukke winkels, last-minute plannen, bellen, chaotische ruimtes, groepsactiviteiten.
Denk ook aan wat jou wél helpt:
- Wat geeft mij rust of energie?
Bijvoorbeeld wandelen, muziek luisteren, stilte, routine, alleen-tijd, een vertrouwd persoon zien. - Welke situaties voelen veilig en voorspelbaar?
Bijvoorbeeld werken met duidelijke planning, thuis, een rustige ruimte, vaste afspraken. - Wat loopt vanzelf of voelt natuurlijk voor mij?
Bijvoorbeeld diep focussen, eerlijk communiceren, patronen zien, creatief denken. - Welke hulpmiddelen of afspraken werken goed voor mij?
Bijvoorbeeld een koptelefoon, checklist, vroege voorbereiding, pauzes plannen. Wie begrijpt mij en ondersteunt mij goed?
Bijvoorbeeld een partner, vriend, collega, lotgenotengroep, coach.
Er zijn verschillende manieren om meer inzicht te krijgen in hoe autisme bij jou werkt. Je hoeft het niet alleen te doen. Hieronder vind je een aantal manieren om op verkenning te gaan.
De basiscursus ‘Autisme verhelderd’ volgen
Autisme Vlaanderen organiseert basiscursussen voor volwassenen met autisme. Je krijgt er uitleg over wat autisme betekent en hoe het zich kan uiten in het dagelijks leven. Je ontdekt strategieën die helpen om dagelijkse uitdagingen aan te gaan. Het is ook een kans om anderen te ontmoeten met gelijkaardige ervaringen.
De online tool Atlas van Participate gebruiken
De gratis tool Atlas helpt je stapsgewijs nadenken over belangrijke levensthema’s zoals sociale contacten, emotioneel welbevinden, vrije tijd en werk. Je kiest zelf wat je wil verkennen en in welk tempo.
Activiteiten van Autisme Vlaanderen bijwonen
Bij Autisme Vlaanderen kan je ook deelnemen aan praatgroepen, ontmoetingsmomenten of langsgaan in het infohuis. Ervaringen delen met anderen die autisme hebben, kan erg herkenbaar en geruststellend zijn. Ontdek de komende activiteiten: Activiteiten | Autisme Vlaanderen
Lezen, luisteren en volgen
Boeken, podcasts, blogs of sociale media van mensen met autisme kunnen nieuwe inzichten bieden. Je ontdekt hoe divers autisme is en hoe anderen ermee omgaan. Zoek bijvoorbeeld op hashtags zoals #autisme of #neurodiversiteit.
Begeleiding of coaching
Sommige mensen vinden het fijn om met een begeleider, coach of psycholoog te praten over hun vragen. Zorg ervoor dat de hulpverlener kennis heeft van autisme bij volwassenen.
Creatieve manieren
Soms helpt het om te tekenen, schrijven, muziek te maken of een dagboek bij te houden. Op een creatieve manier stilstaan bij je ervaringen kan verhelderend zijn.
Gesprekken met mensen die je vertrouwt
Ook mensen in je omgeving kunnen helpen om jezelf beter te leren kennen, als je je veilig voelt om erover te praten. Zij kunnen soms dingen benoemen die jij zelf nog niet had opgemerkt.
Mensen met autisme vertellen
En dan zoek je woorden. Die heb ik toch gevonden in de Atlas. Ook al leef je al heel lang met je eigen autisme, dan is dat toch nog niet zo simpel om te weten waar dat nu in zit. Want je bent gewoon om met je hoofd te leven, en voor zover dat je weet is dat normaal.
Christine
Door de Atlas te gebruiken, heb ik kunnen zeggen ‘ik mag dit linken aan mijn autisme’. En ik mag dus ook gewoon zeggen ‘sorry jongens, maar dit is voor mij te moeilijk’. En dat wordt door gebruik van de Atlas duidelijker. Het is niet meer dat vage van ‘dit lukt mij niet, of hier ben ik niet goed in’. Neen, hier loop ik tegenaan omwille van mijn autisme.
An
Sinds ik beter begrijp wat autisme voor mij betekent, kan ik het ook beter uitleggen aan mijn partner. Dat bracht meer rust in onze relatie.