Alleen wonen

Alleen gaan wonen is een grote stap. Een goede voorbereiding helpt om overzicht te krijgen en om stap voor stap keuzes te maken.

Het kan helpen om vooraf een lijst te maken met vragen die voor jou belangrijk zijn.

1. Geld en budget

Sta eerst stil bij je financiële situatie:

• Wat zal mijn inkomen zijn?

• Hoeveel zal alleen wonen ongeveer kosten?

• Wil ik huren of kopen?

• Welk budget kan ik maandelijks besteden aan wonen?

Een budgetplan maken is sterk aan te raden.
Dat kan je doen samen met:

• je ouders;

• iemand van de bank;

• of een begeleider.

2. Woonvorm en locatie

Denk na over:

• waar ik zou willen wonen;

• wat er in de buurt aanwezig is
  (winkels, openbaar vervoer, vrije tijd);

• wat voor mij noodzakelijk is in een woning
  (rust, aparte slaapkamer, lift, …).

3. Praktische vaardigheden

Ga na:

• welke huishoudelijke taken ik al zelf kan;

• waarvoor ik in het begin nog hulp nodig heb
  (wassen, strijken, koken, administratie).

Je mag taken stapsgewijs leren.

4. Administratie

Bij alleen wonen verandert er vaak iets op administratief vlak:

• adreswijziging;

• aansluiting bij de mutualiteit;

• kinderbijslag die stopt of wijzigt;

• contracten (energie, internet, …).

Dit kan veel zijn. Het is oké om hierbij ondersteuning te vragen.

5. Ondersteuning en omgeving

Sta ook stil bij:

• heb ik begeleiding nodig bij de overstap, en van wie?

• met wie kan ik praten over mijn twijfels?

• hoe staan mijn ouders of andere naasten tegenover mijn plan?

Alleen wonen betekent niet dat je alles alleen moet doen.

6. Inrichting

Denk praktisch:

• welke meubels en huisraad heb ik al?

• wat moet ik nog aankopen?

• wat kan later?

Je hoeft niet alles meteen in orde te hebben.

Huren of kopen

Kopen

Wil je een woning kopen, dan is het belangrijk om te weten:

• hoeveel je kan lenen;

• hoeveel eigen inbreng je hebt.

Daarmee bepaal je je budget.

Je kan ook nagaan of je recht hebt op een sociale lening.
Dat is vaak goedkoper dan een klassieke banklening, maar er zijn voorwaarden.

Hier vind je meer informatie over sociale leningen:

Vlaamswoningfonds.be 

Sociaal Woonkrediet

Een woonst zoeken vraagt tijd en energie. Het helpt om stap voor stap te werken en eerst helder te krijgen wat voor jou belangrijk is.

1. Waar wil je wonen?

Denk na over de locatie.

Kies één of meerdere dorpen of steden en hou rekening met:

• de afstand tot je ouderlijk huis;

• je studies of werk;

• vrienden, familie en hobby’s;

• bereikbaarheid met openbaar vervoer.

Je hoeft dit niet meteen vast te leggen. Het is oké om met een paar opties te starten.

2. Wat vind je belangrijk in een woning?

Sta stil bij je persoonlijke noden en voorkeuren.

Je kan jezelf onder andere deze vragen stellen:

• Heb ik plaats nodig om mijn fiets of auto veilig te stallen?

• Hoeveel kamers wil ik?

• Wil ik een terras of tuin, of is dat niet nodig?

• Wat verwacht ik van de keuken en badkamer?

• Wil ik alles privé, of wil ik ruimtes delen met anderen?

• Wat is mijn maandelijks budget voor wonen?

Je hoeft niet overal meteen een antwoord op te hebben.
Het helpt om te onderscheiden tussen:

• wat noodzakelijk is;

• en wat fijn maar niet verplicht is.

3. Hoe kan je een woonst zoeken?

Er zijn verschillende manieren om een woning te vinden:

• via vastgoedwebsites;

• via een makelaar;

• door in buurten rond te kijken waar ‘te huur’ of ‘te koop’ wordt aangeboden;

• door aan vrienden, kennissen of familie te laten weten dat je zoekt
  (zij kunnen mee uitkijken).

Je kan meerdere manieren combineren.

Tip

Wonen zoeken kan overweldigend zijn. Het kan helpen om:

• samen te zoeken met iemand die je vertrouwt;

• je zoektocht te spreiden in de tijd;

• pauzes te nemen als het te veel wordt.

Belangrijke boodschap

Er bestaat geen perfecte woonst.
Een goede woonst is een woonst die haalbaar, betaalbaar en passend is voor jou, op dit moment.

Er zijn verschillende aandachtspunten waarop je zeker moet letten als je een woning of appartement huurt. Je kan deze checklist gebruiken om na te gaan of de woonst in orde is.

Huren: met welke kosten moet je rekening houden?

Wanneer je een woning huurt, betaal je meer dan alleen de maandelijkse huur. Het helpt om vooraf een duidelijk overzicht te hebben van alle kosten. Zo kan je beter inschatten wat haalbaar is voor jou.

Dit zijn de belangrijkste kosten:

• huur;

• huurlasten;

• huurwaarborg;

• verzekeringen;

• andere vaste en variabele kosten.

Huur

De huurprijs hangt onder andere af van:

• de stad of gemeente;

• de buurt;

• de grootte van de woning;

• het type woning (studio, appartement, huis).

Je betaalt de huur elke maand, ook als je tijdelijk niet in de woning verblijft.
Meestal stort je de huur op de rekening van de verhuurder of van een beheerder.

Je kan de betaling automatisch laten verlopen via een doorlopende opdracht. Dat kan rust geven, omdat je minder kans hebt om een betaling te vergeten. Je kan dit regelen via je bank of via onlinebanking.

Huurlasten

Naast de huur betaal je vaak ook huurlasten. Deze kosten komen bovenop de huurprijs.

Er zijn twee soorten huurlasten:

Gemeenschappelijke lasten

Dit zijn kosten voor delen van het gebouw die je deelt met anderen, zoals:

• onderhoud van de inkomhal;

• schoonmaak en verlichting van het trappenhuis;

• liftkosten.

Individuele lasten

Dit zijn kosten die te maken hebben met jouw eigen verbruik, zoals:

• water;

• elektriciteit;

• aardgas;

• internet of televisie.

In sommige huurcontracten betaal je een forfait: een vast bedrag dat elke maand hetzelfde blijft.
In andere contracten betaal je op basis van je werkelijke verbruik.

Betaal je op basis van werkelijke kosten, dan moet de verhuurder:

• een overzicht geven van de kosten;

• kunnen aantonen waar die bedragen vandaan komen, bijvoorbeeld met facturen.

Huurwaarborg

Wanneer je start met huren, betaal je meestal een huurwaarborg. Dat is een waarborgsom voor de verhuurder.

In Vlaanderen geldt:

• de huurwaarborg bedraagt maximaal drie maanden huur;

• vaak vraagt de verhuurder twee maanden huur bij storting op een geblokkeerde rekening.

De huurwaarborg dient als bescherming voor de verhuurder bij:

• onbetaalde huur;

• schade aan de woning.

Zorg ervoor dat de huurwaarborg op een geblokkeerde rekening op jouw naam staat. Dat regel je via de bank. Op het einde van de huur krijg je, als alles in orde is, je waarborg en de intresten terug.

Verzekeringen

In veel huurcontracten staat dat je een verzekering als huurder moet afsluiten.
Dat is meestal een brandverzekering voor huurders, die ook je aansprakelijkheid dekt.

Deze verzekering vergoedt schade zoals:

• brand;

• waterschade;

• glasbreuk;

• schade die je per ongeluk veroorzaakt aan de woning.

Lees goed na wat verplicht is in jouw huurcontract.

Andere kosten

Naast wonen zelf zijn er nog andere kosten die een invloed hebben op je budget, zoals:

• gemeentelijke belastingen, bijvoorbeeld huisvuilbelasting;

• internet- of telecomkosten als die niet inbegrepen zijn;

• verplaatsingskosten;

• maaltijden;

• studiemateriaal;

• vrije tijd, hobby’s en uitgaan.

Niet elke kost geldt voor iedereen. Het kan helpen om vooraf een persoonlijk overzicht te maken van je vaste en variabele uitgaven.

Een appartement of huis kopen: welke kosten komen erbij?

Een woning kopen kost meer dan alleen de aankoopprijs. In tegenstelling tot huren, krijg je te maken met extra kosten vooraf en op lange termijn. Het is belangrijk dat je die goed kent, zodat je weet wat haalbaar is voor jou.

De belangrijkste kosten zijn:

• een lening en eigen inbreng;

• registratierechten en notariskosten;

• verzekeringen.

Je hoeft dit niet alleen uit te zoeken. Veel mensen vinden het helpend om iemand te betrekken die ze vertrouwen.

Lening en eigen inbreng

Wanneer je een woning koopt, betaal je een deel met je eigen spaargeld. Dat noemen we de eigen inbreng.

In Vlaanderen verwachten banken meestal dat je:

• minstens 10% van de aankoopprijs zelf betaalt;

• de bijkomende kosten (zoals notaris en registratierechten) ook zelf kan dragen.

Voor het resterende bedrag ga je meestal naar een bank voor een hypothecaire lening.
Het bedrag dat je elke maand betaalt, hangt af van:

• hoeveel je leent;

• de rentevoet;

• de looptijd van de lening.

Vergelijk altijd voorstellen van verschillende banken. Er kunnen duidelijke verschillen zijn, ook al zegt een bank dat haar voorstel het beste is. Als kiezen moeilijk voelt, kan je iemand meenemen naar het gesprek.

Sociale lening

Sommige mensen komen in aanmerking voor een sociale lening, bijvoorbeeld via het Vlaams Woningfonds.
Bij zo’n lening ligt het maandbedrag vaak lager dan bij een gewone lening. Niet iedereen kan hier gebruik van maken. De voorwaarden hangen onder andere af van:

• je inkomen;

• je gezinssituatie;

• de prijs van de woning.

Registratierechten en notariskosten

Bij de aankoop van een woning ga je verplicht langs een notaris. Die legt de aankoop officieel vast.

Je betaalt twee verschillende soorten kosten:

Registratierechten

Dit zijn belastingen die je aan de overheid betaalt.
In Vlaanderen betaal je voor je enige en eigen woning meestal 3% van de aankoopprijs.

Notariskosten

Dit zijn de kosten voor het werk van de notaris. Ze bestaan uit:

• het ereloon van de notaris;

• administratieve en aktekosten.

Deze kosten komen bovenop de aankoopprijs van de woning.

Verzekeringen

Wanneer je een woning koopt, sluiten de meeste mensen ook verzekeringen af.

De meest voorkomende zijn:

• brandverzekering: dekt schade aan je woning;

• schuldsaldoverzekering: zorgt ervoor dat je lening (gedeeltelijk) wordt afbetaald als je overlijdt;

• familiale verzekering: dekt schade die jij of iemand uit je gezin veroorzaakt aan anderen.

Een bank kan aanraden om verzekeringen bij hen af te sluiten. Soms krijg je dan een korting op je rentevoet. Je mag meestal ook zelf kiezen bij welke verzekeraar je een verzekering neemt.

Betrouwbare info en hulpmiddelen

Op deze websites vind je duidelijke en actuele informatie over wonen in Vlaanderen:

• Hoeveel kost mijn woning
  Overzicht van alle kosten bij het kopen van een woning, met handige simulaties.

• Huisvesting Vlaanderen
  Informatie over wonen in Vlaanderen, sociale leningen en ondersteuning.

Het is helpend om je buurt goed te leren kennen. Zo weet je waar je terechtkan voor dagelijkse dingen en voel je je sneller vertrouwd in je omgeving.

Wat kan je verkennen?

Zoek uit waar je in de buurt vindt:

• winkels, zoals een supermarkt of bakker;

• bushaltes of stations;

• parken of rustige plekken;

• andere nuttige voorzieningen.

Dat kan je doen door:

• een wandeling of fietstocht in de buurt;

• informatie op te zoeken via internet of een kaart.

Reistijden inschatten

Het helpt om te weten hoe lang je onderweg bent naar belangrijke plaatsen, zoals:

• de winkel;

• het openbaar vervoer;

• je school of werk;

• je ouders of andere naasten.

Als je weet hoeveel tijd je nodig hebt:

• kan je je dag beter plannen;

• weet je wanneer je moet vertrekken om op tijd te zijn;

• vermijd je onnodige stress.

Tip

Je kan reistijden:

• een paar keer uitproberen;

• of vooraf inschatten via een routeplanner.

Hou er rekening mee dat reistijden soms kunnen verschillen, bijvoorbeeld door drukte of weer.

Belangrijke boodschap

De buurt leren kennen mag stapsgewijs.
Je hoeft niet alles meteen te weten of te kunnen.

Wanneer je verhuisd bent en je wat meer gewend bent aan je nieuwe leven, kan je bekijken of je nieuwe contacten wil leggen. Dat hoeft niet meteen en mag op jouw tempo.

Contacten in de buurt

In veel buurten worden activiteiten georganiseerd, zoals:

• avond- of kooklessen;

• sport- of muzieklessen;

• andere vrijetijdsactiviteiten.

Je kan rustig uitzoeken:

• wat je interesseert;

• wat haalbaar voelt;

• of je liever in groep of één-op-één contact hebt.

Zo kan je mensen ontmoeten met gedeelde interesses, zonder dat je meteen veel moet praten.

Kennismaken met buren

Sommige mensen vinden het fijn om hun buren te leren kennen, anderen niet.
Beide is oké.

Als je dat wil, kan je:

• jezelf kort voorstellen wanneer je een buur tegenkomt;

• bijvoorbeeld zeggen dat je recent bent komen wonen.

Je hoeft niet langs alle deuren te gaan of uitgebreide gesprekken te voeren.

Contact houden met mensen van vroeger

Relaties van voor je verhuis hoef je niet te verliezen.

Je kan:

• bellen;

• mailen;

• of een bericht sturen om te vragen hoe het gaat;

• en eventueel afspreken als dat goed voelt.

Je kiest zelf:

• hoe vaak;

• met wie;

• en op welke manier je contact houdt.

Belangrijke boodschap

Sociale contacten zijn persoonlijk en verschillend voor iedereen.
Je hoeft:

• geen grote sociale kring te hebben;

• niets te forceren;

• niets te doen wat te veel energie vraagt.

Kleine, haalbare stappen zijn voldoende.

Als je alleen woont, ben je vaker alleen thuis. Een hobby kan ervoor zorgen dat je niet te eenzaam wordt en dat je vrije momenten kan opvullen.

Meer informatie vind je in de rubriek ‘vrije tijd’.

Soms is het nodig om extra hulp in te schakelen als je alleen woont. Je kan beroep doen op een dienst die jou ondersteunt. Zo heb je iemand die jou helpt bij bijvoorbeeld je administratie, dagbesteding, opleiding, vrije tijd, huishouden, mobiliteit, budgetbeheer, communicatie, relaties, … . Je kan beroep doen op Rechtstreeks Toegankelijke hulp of RTH. Hoe je deze ondersteuning kan aanvragen, kan je vinden bij 'Met begeleiding'.

VAPH

Hier kan je terecht voor:

• zorg: dit zijn woon- en begeleidingsvormen
• hulpmiddelen
• persoonlijk assistentiebudget (Pab)

SPOND vzw

SPOND vzw is een Vlaamse netwerkorganisatie van organisaties die ambulante en mobiele begeleiding bieden.

Deze organisaties ondersteunen mensen met een beperking die zelfstandig wonen, met als doel de kwaliteit van hun leven te verbeteren of te behouden.

Woning zoeken

Websites waarop een woning kan vinden om te huren of kopen:

Immoweb

Zimmo

Wonenvlaanderen.be

Dit is een website van de Vlaamse overheid waarop je informatie vindt over de rechten en plichten als je bouwt, verbouwt, koopt of huurt.

JONASS

Dit is een organisatie die activiteiten organiseert voor jongvolwassenen met ASS. Als je kijkt naar Activiteiten: jonass 18+ vind je een planning met de soort activiteit, datum en plaats.

Als je de stap wil zetten om alleen te gaan wonen doe je dit best niet tegelijkertijd met een andere grote verandering in je leven, zoals bijvoorbeeld beginnen werken of studeren.

Bereid je goed voor, gebruik hiervoor hulp. Neem voldoende tijd.

Oefen bepaalde aspecten van alleen wonen , bv. zelfstandig koken, leefruimte onderhouden (alles tegelijk is veel) nog voor je zelfstandig gaat wonen.