Fiets

Veiligheid van je fiets

Volgens de verkeersregels moet je fiets aan een aantal veiligheidsvoorwaarden voldoen, zoals:

• goed werkende remmen;

• verlichting vooraan en achteraan;

• reflectoren.

Is je fiets niet in orde, dan kan je een boete krijgen. Het is daarom belangrijk om je fiets regelmatig te controleren.

Een fiets kiezen

Als je een fiets wil kopen, helpt het om vooraf stil te staan bij wat jij nodig hebt. Je kan jezelf deze vragen stellen:

• Welk type fiets past bij mij?
  Bijvoorbeeld een plooifiets, stadsfiets, sportfiets of elektrische fiets.

• Waarvoor ga ik de fiets gebruiken?
  Voor recreatieve ritten, sport, of dagelijkse verplaatsingen zoals werk of school.

• Welk budget heb ik?

• Kies ik voor een nieuwe fiets of een tweedehandsfiets?

• Wat zeggen andere gebruikers over dit type fiets of merk?
  Je kan online ervaringen en beoordelingen opzoeken.

Zo maak je een keuze die beter aansluit bij jouw situatie.

Elektrische fiets en speed pedelec

Er bestaan verschillende soorten fietsen met trapondersteuning. Het is belangrijk om het verschil te kennen, omdat de regels niet hetzelfde zijn.

Elektrische fiets

Een elektrische fiets ondersteunt je tijdens het trappen tot 25 km per uur.

• Dit wordt juridisch gezien als een gewone fiets.

• Je hebt geen rijbewijs, helm of nummerplaat nodig.

• De gewone verkeersregels voor fietsers gelden.

Speed pedelec

Een speed pedelec ondersteunt je tijdens het trappen tot 45 km per uur.

• Dit is geen gewone fiets, maar een bromfiets (klasse P).

• Je hebt:

  • een goedgekeurde helm nodig;

  • een verzekering;

  • een nummerplaat;

  • een rijbewijs AM of B.

• Je rijdt meestal op de rijbaan en niet op het fietspad, behalve waar dit anders is aangeduid.

Vraag bij aankoop altijd duidelijk na welk type fiets het is en welke regels gelden. Zo vermijd je boetes en onaangename verrassingen.

Onderhoud en herstellingen

Het onderhoud van je fiets hangt af van het type fiets.

Gewone fiets

Bij een gewone fiets kan je eenvoudige zaken zelf doen, zoals:

• banden oppompen of vervangen;

• de ketting smeren;

• controleren of remmen en lichten werken.

Voor grotere herstellingen kan je terecht bij een fietsenmaker.

Elektrische fiets en speed pedelec

Bij een elektrische fiets of speed pedelec kan je niet alles zelf onderhouden.

• Onderdelen zoals de motor, batterij, elektronica en software laat je nakijken door een fietsenmaker.

• Zelf sleutelen kan:

  • onveilig zijn;

  • de garantie laten vervallen;

  • problemen geven met verzekering.

Bij een fietsenmaker kan je:

• aangeven welk probleem je merkt;

• of vragen om een volledig onderhoud.

Je fiets blijft meestal één of meerdere dagen in de winkel. De kostprijs hangt af van het onderhoud en de herstellingen. Als je vooraf duidelijkheid wil, kan je een prijsinschatting vragen.

Fietsverzekering

Voor je eigen fiets kan je een fietsverzekering afsluiten. Dat kan nuttig zijn als je:

• verzekerd wil zijn tegen diefstal;

• schade door anderen wil laten vergoeden.

Sommige fietsverzekeringen bieden ook pechbijstand.
Heb je onderweg een probleem, dan kan je de verzekeraar bellen. Zij sturen iemand om je te helpen.

Er bestaan verschillende formules. Het loont de moeite om na te gaan wat voor jou belangrijk is.

Fietsverzekering: let goed op de voorwaarden

Als je een fietsverzekering afsluit, is het belangrijk om de voorwaarden goed te lezen. Die verschillen per verzekeraar.

Let bijvoorbeeld op:

• waar je fiets moet gestald staan
  Sommige verzekeringen eisen dat je fiets:

  • in een afgesloten ruimte staat;

  • én op slot is, zelfs in je eigen garage of berging.

• welk type slot verplicht is
  Soms moet het slot een bepaald keurmerk hebben.

• wanneer schade of diefstal wel of niet vergoed wordt.

• of pechbijstand inbegrepen is, en in welke situaties.

Voldoet je situatie niet aan de voorwaarden, dan kan de verzekeraar beslissen om niet terug te betalen.
Vraag daarom vooraf uitleg of laat de voorwaarden samen met iemand overlopen.

Heb je geen eigen fiets, of ga je naar een andere stad en wil je daar fietsen, dan kan je in veel steden een fiets huren of delen. Dit gebeurt meestal tegen betaling.

Er bestaan verschillende systemen, met elk hun eigen regels en kosten.

Blue-bike

Blue-bike is een deelfietssysteem dat actief is in Vlaanderen en Brussel. Het systeem werd mee ontwikkeld door onder andere NMBS en De Lijn.

• De fietsen staan meestal aan treinstations of grote haltes van het openbaar vervoer.

• Je gebruikt Blue-bike met een abonnement.

• Daarna betaal je per rit of per gebruiksduur.

Blue-bike is handig als je:

• een treinreis wil combineren met een korte fietsrit;

• regelmatig dezelfde trajecten aflegt.

Meer info over voorwaarden en prijzen vind je op de website van Blue-bike.

Stedelijke deelfietssystemen

Sommige steden hebben een eigen deelfietssysteem, vaak met vaste fietsen verspreid over de stad.

Enkele voorbeelden:

• Velo Antwerpen in Antwerpen;

• Villo! in Brussel;

• Velo Leuven in Leuven.

Deze systemen werken meestal:

• met een abonnement of dagpas;

• via een app of automaat;

• met fietsen die je ophaalt en terugbrengt op vaste plaatsen.

Praktische tip

Wil je weten welk systeem je kan gebruiken en hoeveel het kost:

• ga naar de website van het verhuur- of deelfietssysteem;

• controleer vooraf:

  • hoe je je registreert;

  • waar de fietsen staan;

  • wat de kosten en voorwaarden zijn.

Zo vermijd je verrassingen en kan je goed voorbereid op pad.

Onderweg met de fiets kan je betrokken raken bij een ongeval, bijvoorbeeld met een auto. Het is belangrijk om te weten wat je dan best doet.

1. Kijk eerst of je gewond bent

Ga na hoe het met je gaat.

• Heb je ernstige pijn of voel je je niet goed, bel dan 112 of vraag iemand in de buurt om dat te doen.

• Probeer rustig te blijven en ga niet meteen verder fietsen.

2. Controleer de schade

Kijk of er:

• schade is aan je fiets;

• schade is aan het andere voertuig.

Ook kleine schade is belangrijk om te noteren.

3. Vul een aanrijdingsformulier in

Is er schade, dan vul je samen met de andere bestuurder een aanrijdingsformulier in.

• Dit formulier beschrijft wat er gebeurd is.

• De autobestuurder heeft meestal zo’n formulier bij.

• Neem het duplicaat mee voor je verzekering.

Als je het moeilijk vindt om dit te doen, mag je iemand om hulp vragen.

4. Verzekering en verantwoordelijkheid

Wie precies in fout is, wordt niet ter plaatse beslist, maar door de verzekeringen.

• Ben jij (gedeeltelijk) verantwoordelijk en heb je schade veroorzaakt aan de auto, dan komt meestal je familiale verzekering tussen.

• Als fietser ben je een zwakke weggebruiker. Dat betekent dat de autoverzekering vaak tussenkomt voor je lichamelijke schade, ook als je zelf een fout maakte.

Tip

Het kan helpend zijn om:

• altijd je identiteitsgegevens bij te hebben;

• te weten of je een familiale verzekering hebt;

• deze stappen vooraf eens door te nemen, zodat je weet wat te doen in een stressvolle situatie.

Fietssnelwegen (fietsostrades)

Fietssnelwegen, ook wel fietsostrades genoemd, zijn fietsroutes die bedoeld zijn voor langere afstanden. Ze maken het mogelijk om vlot en veilig te fietsen tussen gemeenten en steden.

Fietssnelwegen:

• liggen vaak los van autowegen;

• hebben minder kruispunten dan gewone fietspaden;

• zorgen voor een vlotte en veilige doorstroming.

Ze lopen vaak langs waterwegen, spoorlijnen of andere rustige trajecten, maar dat is niet altijd zo.

Fietssnelwegen worden veel gebruikt door:

• scholieren;

• studenten;

• mensen die naar het werk fietsen.

Ze zijn vooral handig als je je dagelijks en efficiënt met de fiets wil verplaatsen.

Op Fietssnelwegen (fietssnelwegen.be) kan je bekijken:

• welke fietssnelwegen er al bestaan;

• welke routes in jouw buurt liggen;

• hoe steden en gemeenten met elkaar verbonden zijn.

Fietsknooppunten

Fietsknooppunten worden vooral gebruikt voor recreatieve fietstochten. Via dit netwerk kan je rustige en mooie routes fietsen, vaak door de natuur.

Zo werken fietsknooppunten:

• elk knooppunt heeft een nummer;

• je stelt een route samen door meerdere nummers te kiezen;

• onderweg volg je de borden met die nummers.

Je kan:

• de nummers vooraf opschrijven;

• of ze bewaren op je smartphone of fiets-gps, als je die hebt.

Op Fietsnet (fietsnet.be) kan je:

• fietsroutes uitstippelen;

• zien welke knooppunten je moet volgen;

• nagaan hoeveel kilometer je route telt.

Zo kan je fietsen zonder telkens opnieuw te moeten plannen.

Veilig en voorspelbaar fietsen

Gebruik je fietsbel

Gebruik je fietsbel om:

• een andere fietser te waarschuwen als je wil voorbijsteken;

• een voetganger te laten weten dat je eraan komt.

Bel vooral wanneer dat nodig is voor de veiligheid. Zo weten anderen wat je van plan bent.

Houd rechts

Rijd zoveel mogelijk rechts op het fietspad.
Dat maakt het voor andere fietsers duidelijk waar ze je kunnen voorbijsteken.

Let op voor vrachtwagens

Vrachtwagenchauffeurs kunnen fietsers niet altijd zien, vooral in de dode hoek.

• Houd voldoende afstand.

• Steek een vrachtwagen nooit voorbij in een bocht.

• Ga aan verkeerslichten niet naast een vrachtwagen staan.

Dit verkleint de kans op gevaarlijke situaties.

Parkeer je fiets op een vaste plek

Zet je fiets bij voorkeur in een fietsenstalling.

• Kijk vooraf of er een stalling in de buurt is van je bestemming.

• Soms vind je die info op de website van de stad of gemeente, bij mobiliteit.

• Je kan ook vooraf vragen of er een fietsenstalling is waar je afspreekt.

Zo vermijd je stress bij aankomst.

Fietsen en muziek

Als je naar muziek luistert tijdens het fietsen, hoor je het verkeer minder goed.

Daardoor kan je:

• een fietsbel of auto te laat horen;

• trager reageren op wat er rondom je gebeurt.

Wil je toch muziek luisteren, hou het volume laag of kies ervoor om zonder muziek te fietsen in druk verkeer.

Blue Bike

Blue Bike is een fietsdeelsysteem aan stations van de NMBS, haltes van De Lijn en randparkings.

Fietssnelwegen

Deze website toont het toekomstbeeld van het fietssnelwegennetwerk in Vlaanderen. Verschillende fietssnelwegen zijn al befietsbaar.

Klik op de fietssnelweg van je keuze voor extra info. Klik op het logo van je provincie voor een stand van zaken.

Fietsknooppunten

Hier vind je volledig beschreven fietsroutes in Vlaanderen met daarnaast ook aandacht voor GPS fietsroutes en fietsroutes in Europa. De fietsroutes zijn ingedeeld per gemeente of per route, bij de meeste zal je een plannetje en routebeschrijving aantreffen.

• Als je niet wil dat je fiets gestolen wordt, doe je fiets dan op slot met een stevig slot. Hang het slot indien mogelijk aan het frame van je fiets en een paal of stalling.
• Als je een belangrijke afspraak hebt of er om een andere reden goed moet uitzien (bv. een sollicitatiegesprek), kies je soms liever niet voor de fiets. Door wind of regen kan je haar slecht liggen of je kan bezweet aankomen na het fietsen. Dit is uiteraard voor iedereen verschillend.
• Draag kledij die gemakkelijk is op de fiets (bijvoorbeeld geen korte rok/jurk die te veel van je benen toont of die je beweging belemmert). Draag ook geen witte broek of andere kledij die niet vuil mag worden, aangezien een fiets vaak vuil is. Sommige kledij vermijd je best omdat die vast kan komen te zitten in je wiel of ketting, zoals een brede rok of lange jas.
• Pas je kledij aan aan het weer. Kleed je warm genoeg als het koud is (bv. handschoenen of muts) en trek een jas met kap aan als het regent. Een paraplu is moeilijk te hanteren op de fiets. Zoek een ander vervoermiddel als de weg glad is door het vriezen.
• Als je veel moet meenemen op de fiets, zorg dan dat je dit op je fiets kan bevestigen (bv. met een rekker op een bagagedrager, in fietszakken of in een mand aan je stuur). Fietsen met zakken rond je schouder of arm kan gevaarlijk zijn. Heb je te veel bagage bij, gebruik dan een ander vervoermiddel of ga te voet.
• Net als bij de auto, kan je met de fiets ook pech hebben. Je fietsketting kan los komen. Dan kan je de fiets ondersteboven zetten (met het zadel en het stuur op de grond) en aan de pedalen draaien terwijl je de ketting terug op het tandwiel legt. Ook kan je band plat staan. Je kan bijvoorbeeld een kleine fietspomp meenemen en de band oppompen als dit gebeurt. Soms kan je echter de fiets niet zelf maken. Als je hebt afgesproken met iemand, laat je die persoon best zo snel mogelijk weten dat je wat later zal zijn en waarom. Ga te voet verder en neem je fiets mee of laat de fiets op een veilige plek staan (altijd vastgeketend) en haal hem later op.