Wat is het?

Een gedwongen opname is een beschermingsmaatregel.

De persoon wordt opgenomen in een psychiatrische afdeling, ook als hij of zij dat niet wil.

Dat is ingrijpend. Het gaat om een beperking van de vrijheid. Daarom is een gedwongen opname strikt wettelijk geregeld.

Het doel is veiligheid en stabilisatie. Behandeling volgt nadien.

Voor wie?

Een gedwongen opname is alleen mogelijk wanneer aan meerdere voorwaarden is voldaan.

• De persoon lijdt aan een geestesstoornis.

• Er is een ernstig en actueel gevaar voor zichzelf of voor anderen.

• Vrijwillige hulp is niet mogelijk of wordt geweigerd.

• Er is geen minder ingrijpend alternatief.

Het moet gaan om een concreet risico.
Een louter vermoeden of mogelijk toekomstig risico volstaat niet.

Hoe aanvragen?

Er zijn 2 procedures: de gewone procedure en de spoedprocedure.

1. Gewone procedure

Een verzoek kan worden ingediend bij de vrederechter
(of bij de jeugdrechtbank voor minderjarigen).

Wat gebeurt er?

• Een arts maakt een omstandig medisch verslag op.

• Een verzoekschrift wordt neergelegd bij het vredegerecht.

• De rechter hoort de betrokken persoon.

• De persoon krijgt een advocaat toegewezen.

De rechter beslist of de opname wordt toegestaan.

Als de opname wordt goedgekeurd:

• wordt een psychiatrische dienst aangeduid;

• wordt het transport geregeld;

• start een observatieperiode van maximaal 40 dagen.

De maatregel kan eerder beëindigd worden.
Een verlenging is mogelijk, maar moet opnieuw door de rechter worden goedgekeurd.

2. Spoedprocedure

Bij acuut en ernstig gevaar kan sneller worden ingegrepen.

In dat geval:

• wordt contact opgenomen met het parket;

• een arts maakt een medisch verslag op;

• de procureur des Konings kan een onmiddellijke opname bevelen.

De rechter controleert deze beslissing snel nadien.

Ook hier geldt:

• maximale observatieperiode van 40 dagen;

• verlenging enkel na rechterlijke beslissing.

Belangrijk om te weten

• Een gedwongen opname betekent niet automatisch een gedwongen behandeling.

• Behandeling vereist in principe toestemming, behalve in uitzonderlijke noodsituaties.

• Een gedwongen opname wordt niet vermeld op het strafregister.